Sevgili okurlarım bu üçüncü yazım ve bir önceki yazımı şöyle bir soruyla noktalamıştım: Kumluca’nın geleceğini planlayanlar, bu soruları da yanıtlamak zorunda değil mi?
Çünkü artık kentler yalnızca sahip oldukları kaynaklarla değil, bu kaynakları nasıl değerlendirdikleriyle de rekabet ediyor. Kimi kentler tarihini koruyarak, kimi kültürel mirasını eğitimle buluşturarak, kimi yerel üretimini özgün bir kimlikle tanıtarak fark yaratıyor…
Kumluca’nın da böyle bir potansiyeli var. Var olmasına rağmen bu potansiyel, kendiliğinden geleceğe dönüşüyor mu? Araştırma, planlama, ortak akıl ve kararlılık gerekmiyor mu? Bu sorular, bir kenti kent yapan en önemli unsurlar değil midir?
Define mi, kültürel miras mı? Belki de bütün meselenin düğümlendiği yer burası. Arkeolojik bir eseri yalnızca maddi değer taşıyan bir nesne olarak görmekle onu insanlığın ortak geçmişine ait bir belge olarak görmek arasında büyük fark var… Define anlayışı, çoğu zaman nesnenin değerine odaklanır. Kültürel miras anlayışı ise nesnenin ne anlattığını, hangi tarihsel ilişkileri görünür kıldığını ve gelecek kuşaklara ne aktarabileceğini sorgular…
Bir seramik kap, yalnızca eski bir kap değildir. Bir ticaret ağının, bir üretim geleneğinin, bir sofra kültürünün ya da gündelik hayatın izlerini taşıyabilir.
Bir yazıt, yalnızca taş üzerine kazınmış harflerden ibaret değildir. Bir kentin yönetimini, toplumsal ilişkilerini, ekonomik yaşamını ve insanlık tarihindeki yerini anlamamıza yardımcı olabilir…
Bu nedenle arkeolojik eserlerin korunması kadar, bilimsel araştırmalarla anlamlandırılması ve toplumla buluşturulması da önemlidir. Demre’de bulunan MYRA Antik Kentine yüz binler geliyor, yine Noel Baba Kilisesini de yüz binlerce kişi ziyaret ediyor… Yine dünya tarafından tanınmış bir Opramoas ve Rhodiapolis için bunları söyleyebiliyor muyuz? Aynı yol üzerinde kurgulanan Patara, neredeyse bütün dünya insanlarının ilgisini üzerine çekmişken…
Evet, bölgenin tarihsel zenginliğini yalnızca turistik bir tanıtım malzemesine indirgemek de yeterli değildir... Bu mirası bilimsel, kültürel ve eğitsel boyutlarını birlikte düşünmek zorundayız…
Şimdi yeniden başlıktaki soruya dönelim: Körlük Kumluca’nın tarihi mi, tarifi mi?
Körlük bir kader değil sadece bir seçim ya da tercih…
Bence mesele; bu bölgenin seçilmişleri ve atanmışları bu konuyu anlayamadıkları, kavrayamadıkları ve gerekli özeni göstermedikleri için nasıl bir değerin üzerinde bulunduklarını hissedemiyorlar… Bilemiyorlar… Farkedemiyorlar… Dolayısıyla anlayamadıklarını da anlayamıyorlar… Açık bir o kadar da acı bir tahlil lakin gerçekler de böyle…
Mesele, elimizde değer bulunmaması değil; bu değerlerin ortak bir kent bakış açısına dönüştürülememesidir…
Mesele, geçmişin suskunluğu değil; bugünün kurumlarının bu geçmişi konuşturacak adımları ne ölçüde atabildiğidir…
Bakıp da görememek…
Görüp de anlayamamak…
Duyup da duymazlıktan gelmek…
Bunlar bir kentin değişmez kaderi değildir…
Bunlar, değiştirilebilecek alışkanlıkların, sorgulanabilecek önceliklerin ve yeniden kurulabilecek ilişkilerin sonucudur…
Kumluca’nın yöneticileri, sivil toplum kuruluşları, meslek odaları ve bütün kent bileşenleri bu mirasın korunması ve değerlendirilmesi konusunda ortak bir irade geliştirebilir…
KUTSO adayları da seçim gündemlerine bu konuyu taşıyabilir. Somut önerilerini açıklayabilir, ilgili kurumlarla iş birliği yollarını araştırabilirler…
Kumluca’ya bir arkeoloji müzesi kazandırılması düşüncesi, bilimsel ve kurumsal temeller üzerinde tartışılabilir. Antik kentler ile deniz altındaki kültürel miras için uzun vadeli bir çalışma programı hazırlanabilir… Uluslar arası Likya Sempozyumları düzenleyebilirler…
Yeter ki bu mesele, birkaç kişinin yazdığı yazılardan ibaret kalmasın…
Çünkü tarih, yalnızca geçmişte yaşanmış olayların toplamı değildir. Bir kentin kendisini tanıma biçimidir. Geleceğini hangi değerler üzerine kuracağını belirleyen ortak belleğidir…
Adrasan açıklarında gün yüzüne çıkarılan batık, bize bir kez daha şunu hatırlatıyor: Bu toprakların anlatacak çok şeyi var…
Peki, biz onları dinlemeye hazır mıyız?
Yoksa kendi tarihimizin kıyısında durup denizin dibinden gelen sesleri duymamaya devam mı edeceğiz?
Kumluca’nın tarihi var. Hem de çok zengin bir tarihi…
Şimdi mesele, bu tarihi kentin geleceğine taşıyacak iradeyi gösterebilmekte…
Ve yazı dizimi bu satırlarla noktalıyorum… Sürç-i lisan etmişsek affola…
Vesselam…
