Ekim ayını geride bıraktık… Geldi dayandı Kasım ayı…
Ağaçların yapraklarını birer birer toprağa bırakması, gökyüzünün rengini değiştirmesi, günlerin kısalması ve gecelerin uzaması bize yalnızca mevsimlerin dönüşünü mü anlatır? Yoksa doğa, insanın unuttuğu bir hakikati mi fısıldar?
Anadolu’nun kadim halk takviminde yıl iki büyük mevsime ayrılırdı. 6 Mayıs’ta Hıdırellez ile başlayan Hızır günleri yazı, 8 Kasım’da başlayan Kasım günleri ise kışı karşılardı. Böylece Kasım, yalnızca bir ayın adı değil, iki ayrı zamanın birbirinden ayrıldığı büyük bir eşikti…
Bir yanında güneşin sıcaklığı, toprağın bereketi, dalların coşkusu; öte yanında ayaz, sessizlik ve uzun geceler… Her sonun içinde saklı bir başlangıç var mıdır?
İnsan da böyle değil midir? Hayatımızın kimi dönemleri Hızır günleri gibidir. Her şey yolunda gider, umutlarımız filizlenir, dostluklarımız çiçeklenir. Kendimizi dünyanın merkezinde sanır, sahip olduklarımızı sonsuza kadar bizimle kalacakmış gibi benimseriz. Sonra bir Kasım gelir. Bir ayrılık, bir kayıp, bir hayal kırıklığı ya da yılların omuzlarımıza bıraktığı yorgunluk…
Ve birden anlarız ki hayat, yalnızca çiçek açmaktan ibaret değildir. Bazen yaprak dökmeyi de öğrenmek gerekir.
Çünkü doğa, hiçbir şeyin sonsuza kadar aynı kalmayacağını anlatırken hiçbir şeyin bütünüyle anlamsız olmadığını da öğretir.
İnsan neden dökülen yapraklara hüzünle bakar? Belki de her yaprakta kendi geçmişinden bir parça görür. Çocukluğunun bir sabahını, artık çalmayan bir kapıyı, uzaklara göçmüş bir dostu, bir daha dönmeyecek sandığı günleri hatırlar. Yapraklar yere düştükçe insanın belleğinde de eski zamanların kapıları aralanır.
Oysa ağaç, döktüğü yaprakların ardından yas tutuyor gibi görünse de aslında bir hazırlığın içindedir. Kendini kışın yükünden arındırır. Enerjisini korur. Dallarını sessizliğe bırakır. Dışarıdan bakıldığında bir eksilme gibi görünen şey, içeride bir korunma ve yenilenme sürecidir…
Yazılarımı tasavvufun derin penceresinden bakarak olgunlaştırmak isteyen biriyim... Tasavvufun bize hatırlattığı hakikatlerden biri, görünen dünyanın sürekli bir değişim içinde olduğudur. Her şey gelir ve geçer. Güzellik de geçicidir, gençlik de, makam da, servet de… İnsan, faniliği yalnızca başkalarının hayatında gördüğü sürece kendini kalıcı sanır. Oysa bir gün kendi ömrünün de sonbaharına ulaşacağını anladığında, dünyaya başka türlü bakmaya başlar…
Kasımın bütün bu mahzun havası içinde doğa, çalışmayı, toprağı süslemeye devam eder... bize beklenmedik bir armağan sunar: Kasımpatıları…
Baharın nazlı çiçekleri sahneden çekilirken, yazın renkleri solarken, kasımpatıları toprağın bağrından yükselir. Sarılarıyla güneşi, morlarıyla derinliği, beyazlarıyla arınmayı hatırlatırlar… Soğuğun yaklaştığı, bahçelerin sessizliğe büründüğü günlerde açarlar…
Kasımpatının güzelliği, yalnızca açmasında değildir. Asıl anlamı, açmak için en elverişsiz görünen zamanlardan birini seçmesindedir. Baharın bütün çiçekleriyle yarışmaz. Yazın güneşine öykünmez. Kendi zamanını bilir. Ezberi hiç yoktur… Konfor alanlarının bir çiçeği değildir… Zorlu kış mevsimini seçmiştir…
İşte insanın da öğrenmesi gereken budur: Başkasının mevsiminde yaşamaya çalışmamak… Her dönemin insanları, hep başkasının zamanında yaşar, yalakalıkları da buradan gelir… Omurgasız oldukları için de küçücük bir menfaatleri için kendi mevsimlerinden vazgeçerler…
Kimi insan gençliğinde çiçek açar, kimi orta yaşlarında, kimi de hayatın yorgunluklarını omuzlarında taşırken… Kiminin hayalleri erken gerçekleşir, kimininki yıllarca toprağın altında bekler. Fakat insan, başkasının baharına bakıp kendi kışını bir başarısızlık sayarsa hayatın en büyük sırlarından birini kaçırır…
Her canlının bir zamanı vardır. Her tohumun toprağın altında geçirdiği kendine özgü bir bekleyiş… Beklemek, her zaman vazgeçmek değildir. Bazen beklemek, görünmeyen bir oluşuma güvenmektir…
Kasımpatı bize bunu anlatır. Hayatın bütün kapıları kapanmış gibi görünse de varoluşun bir köşesinde hâlâ açılmayı bekleyen bir kapı bulunabilir… Kim bilir belki kasımpatılarına emri kadife çiçekleri vermiştir… Ben çekiliyorum hayattan sıra sende Krizamtem…
Kasımın doğasında bir de ölümün sessiz dili vardır. Fakat bu dil, yalnızca bitişleri anlatmaz. Toprağa düşen yapraklar zamanla toprağın kendisine karışır. Çürüyüş, yeni bir hayatın besinine dönüşür. Doğada hiçbir şey bütünüyle kaybolmaz demek, her şeyin aynı biçimde geri döneceği anlamına gelmez; ama sona eren bir şeyin başka oluşumlara kaynaklık edebileceğini gösterir… Kasımpatıları bu yüzden güzeldir. Bize yalnızca dayanıklılığı değil, kendi zamanımızda var olabilmenin onurunu da hatırlatırlar…
İnsan hayatında da böyledir. Yaşadıklarımızın hiçbiri bizi bütünüyle terk etmez. Sevinçlerimiz, acılarımız, yanılgılarımız ve öğrendiklerimiz zamanla içimizde başka anlamlara dönüşür. Dün bizi yaralayan bir olay, bugün başkasının acısını anlayabilmemizin kapısını açabilir. Bir zamanlar kayıp saydığımız bir ayrılık, yıllar sonra kendimizi bulduğumuz yolun başlangıcı olarak görünebilir…
Şimdi bir kasımpatının karşısında durduğumuzu düşünelim. Rüzgâr esiyor. Gökyüzü kurşuni. Yer yer bulutlar var. Ağaçların dalları seyrekleşmiş. Toprak, yaklaşan kışın kokusunu taşıyor. Kediler birbirine sokulmuş. Kuşlar daha seyrek görünüyor. Belli belirsiz bir yağmur kendi kararsızlığında. Ve hayat Kasım ayının içine sığınmış…
Kasım, doğanın içine çekildiği bir ay gibi görünür. Oysa bu çekiliş; dünyadan bütünüyle vazgeçmek değildir. Bir tür içe dönüş, bir dinlenme, bir hazırlıktır…
İnsanın da zaman zaman kendi içine dönmesi gerekmez mi?
Vesselam…