Memleketin dört bir yanında baklava kutularından çıkanlar, külçe külçe altınlar konuşulurken; burada da “kim neyi götürdü” hesabı yapılmadan işler yürütülüyor. Kimi makamı hizmet için değil, kendi çevresini büyütmek için kullanıyor. Kimi de “nasıl olsa kimse ses çıkarmaz” rahatlığıyla; torunu yaşındaki kızlarla gönül eğlendiriyorlar ve bu paraları da halkın parasıyla yaparak hareket ediyorlar… Uşak da ortaya çıkan görüntüler de tam anlamıyla böylesi bir gerçekliği işaret ediyor…
Ormanlar yanarken mangal derdine düşen zihniyet, burada da farklı değil. Doğayı korumak yerine betona sarılanlar, Zenginler kulübüne verilen iftar… Halkın esnafını düşünmek yerine Tekelci Sermayenin marketlerini açmak da bunlara düşüyor…
Şehir, yalnızca binaların, yolların ve altyapının toplamı değildir; kent, birlikte yaşama iradesinin mekâna yansımış halidir. Bu yüzden “kent” dediğimiz olgu ile “demokrasi” dediğimiz değerler bütünü arasında kopmaz bir bağ vardır. Çeşitliliğin yoğunlaştığı yer olan kentte, farklılıkların bir arada yaşayabilmesi ancak katılım, şeffaflık ve ortak akıl ile mümkün olur. Aksi halde kent, yaratıcılığını besleyen çoğulluğu kaybeder ve sıradanlaşır… Yılların içinden sıyrılıp gelen bir çığlıktır bu saptamam…
Bu bakış açısıyla bakıldığında, aslında her kentin bir demokrasi sınavı verdiğini söylemek mümkündür. Bu sınav kimi zaman başarıyla geçilir, kimi zaman ise eksik kalır. Özellikle hızlı büyüyen, tarım, turizm ve göç gibi dinamiklerin iç içe geçtiği yerleşimlerde bu sınav daha da çetin hale gelir. Kumluca ilçesi de bu bağlamda dikkat çekici bir örnektir… Kentlerimizi ‘kentliler’ mi yönetiyor yoksa bir avuç Kent Oligarşisi mi yönetiyor…
Kumluca, verimli toprakları, seracılık faaliyetleri ve Akdeniz’e açılan coğrafyasıyla hem ekonomik hem de sosyal çeşitliliği barındırır. Bir yanda yerleşik üreticiler, diğer yanda mevsimlik işçiler; bir yanda kırsal yaşamın sürekliliği, diğer yanda turizmin dönüştürücü etkisi… Bu çeşitlilik, doğru yönetildiğinde büyük bir zenginlik yaratabilir. Ancak yönetilemediğinde, plansız büyüme, altyapı yetersizlikleri ve sosyal uyumsuzluklar gibi sorunlara zemin hazırlar… Bu olgulara bir de siyasal rekabetin niteliksiz yanları yansıyınca işin içinden çıkılamaz bir noktaya dönüşüyor… Bu sorun aynı zamana tüm belediyelerin sorunu… Yolsuzluk, ihaleye fesat karıştırma, rüşvet, irtikap ve gayri ahlaki ilişkilerin bu kadar çok gündeme gelmesi bu yüzden… Kent ve Demokrasi birbirini tamamlayan en önemli ögelerdendir…
İşte tam da bu noktada belediyeciliğin niteliği belirleyici hale gelir. Yerel yönetim, yalnızca hizmet sunan bir mekanizma değil, aynı zamanda kentteki farklı kesimler arasında denge kuran bir demokratik platformdur. Kumluca Belediyesi’nin görevi, yalnızca yol yapmak, çöp toplamak ya da park düzenlemek değildir; asıl görevi, bu çeşitliliği kapsayan bir ortak yaşam anlayışını inşa etmektir…
Ancak Türkiye genelinde sıkça karşılaşılan bir durum burada da kendini gösterebilir: Planlama ile gerçeklik arasındaki kopukluk. Kağıt üzerinde düzenli görünen planlar, sahada çoğu zaman parçalı müdahalelere dönüşür. Bu da kentin bütüncül gelişimini sekteye uğratır. Oysa planlama, yalnızca teknik bir faaliyet değil, aynı zamanda demokratik bir süreçtir. Katılım olmadan yapılan plan, ne kadar iyi niyetli olursa olsun eksik kalır…
Kumluca özelinde düşünüldüğünde, temel mesele şu soruda düğümlenir: Kentin geleceği kim tarafından ve nasıl belirleniyor? Eğer kararlar dar bir çevrede alınıyor, halkın katılımı sınırlı kalıyorsa, bu durum kentin demokratik potansiyelini zayıflatır. Buna karşılık, üreticilerin, gençlerin, kadınların ve farklı sosyal grupların sürece dahil edildiği bir yönetim anlayışı, hem planlamayı güçlendirir hem de kentin aidiyet duygusunu artırır…
Kent ile demokrasi arasındaki bağ ne kadar güçlü kurulursa, kent o kadar yaşanabilir, üretken ve sürdürülebilir olur. Bu bağ zayıfladığında ise geriye plansızlık, güvensizlik ve kaçırılmış fırsatlar kalır…
Kentleri anlamak, biraz da bu bağı görmeyi gerektirir. Ve belki de asıl soru hâlâ geçerlidir: Biz kentlerimizi gerçekten demokratik birer yaşam alanına dönüştürebiliyor muyuz, yoksa sadece yönetiyor gibi mi yapıyoruz?
Vesselam…
