Kumluca’da ulaştırma sektörünün sorunları her geçen gün büyüyor. Akaryakıttan yedek parçaya, araç fiyatlarından işletme giderlerine kadar artan maliyetler karşısında ayakta kalmaya çalışan taşımacı esnafı, bir taraftan da mevzuattan kaynaklanan sorunlara çözüm bekliyor.
Sektörün içerisinden gelen ve halen servis taşımacılığı yapan Kumluca Ulaştırma Hizmetleri Esnaf Odası Başkanı Bayram İğneli, sorunları yalnızca oda başkanı olarak değil, direksiyon başındaki bir esnaf olarak da yaşadığını söylüyor.
2018 yılında başkanlık koltuğuna oturan ve üç seçimdir karşısına aday çıkmadan görevini sürdüren İğneli ile hayat hikâyesinden başlayarak ulaştırma esnafının sorunlarını, odanın ekonomik durumunu, yerel yönetimlerden beklentilerini ve yıllardır çözülemeyen dosyaları konuştuk.
“YAZIN ÇALIŞIR, KIŞIN OKURDUK”
– Öncelikle Bayram İğneli kimdir? Biraz kendinizden bahseder misiniz?
1976 yılında Kumluca’nın Salur Mahallesi’nde doğdum. Babam ormanda yangın işçisi olarak çalışıyordu. Dar gelirli bir aileydik. Küçük bir arazimiz vardı. Yazın çalışır, kışın okurduk. Yaz boyunca kazandığımız ve biriktirdiğimiz parayla elbisemizi, ayakkabımızı alır, okul ihtiyaçlarımızı karşılardık.
Simit sattım, çay ocağında garsonluk yaptım, çay ocağı çalıştırdım. Ortaokul ve lise dönemimde de yazları çalışarak okul masraflarımı çıkardım. Maddi imkânsızlıklar nedeniyle üniversiteye gidemedim. Bunun eksikliğini elbette yaşadık ama bugünümüze şükrediyoruz.
Evliyim, iki çocuk babasıyım. Çocuklarımdan biri üniversitede, diğeri lisede eğitim görüyor. Şu anda aktif olarak servis taşımacılığı da yapıyorum.
19 YIL GENEL SEKRETERLİK, ARDINDAN BAŞKANLIK
– Odayla yolunuz nasıl kesişti?
1999 yılında belediye başkanı Hüseyin Gürkan döneminde kısa bir süre Kumluca Belediyesi’nde 3 ay çalıştım. Seçimleri Hüsamettin Çetinkaya kazanınca işten çıkarıldık. Daha sonra Şoförler Odası’nda göreve başladım. O dönem Başkanımız Faruk Yıldırım’dı. Yaklaşık 19 yıl kendisiyle birlikte çalıştım ve genel sekreterlik yaptım.
Daha sonra arkadaşlarımızın desteğiyle aday olduk ve 14 Şubat 2018’de başkanlık görevine geldik.
– Kaçıncı döneminiz? Seçimlerde karşınıza aday çıktı mı?
Şu anda üçüncü dönemimiz. Üç seçime girdik ve üçünde de karşımıza aday çıkmadı.
– 2030’dan sonra devam etmeyi düşünüyor musunuz?
Bunu bugünden söylemek doğru olmaz. Nasip diyelim. Zamanı geldiğinde şartlara bakıp karar veririz. Zamanın ne göstereceğini bilemeyiz.
“1.100 ÜYEDEN 650 ÜYEYE DÜŞTÜK”
– 2018’de göreve geldiğinizde nasıl bir oda devraldınız?
Göreve geldiğimizde odamızın birçok problemi vardı. O dönem yaklaşık 1.100 üyemiz bulunuyordu. Yapılan düzenlemelerin ardından yalnızca vergi kaydı bulunanların oda kayıtlarının devam etmesiyle bugün yaklaşık 650 üyemiz kaldı.
Galericimiz, teknecimiz, dolmuşçumuz, minibüsçümüz, servisçimiz, taksicimiz, nakliyecimiz var. Bölgemizde bu işi yapan esnaf sayısı belli. Dolayısıyla nüfus ve kapasite açısından üye sayısını çok fazla artırabilme şansımız da yok.
Ekonomik olarak gelirleri düşük odalardan biriyiz. Geçmişte maaş ödemelerinde dahi zorlandığımız dönemler oldu.
“İKİ KURTARICIMIZ VARDI, HURDAYA AYIRDIK”
– Odanın daha önce kurtarıcı hizmeti de vardı. Devam ediyor mu?
Göreve geldiğimizde odamızın iki kurtarıcı aracı vardı. Ancak araçlar eski olduğu için sürekli maliyet çıkardığı için hurdaya ayırmak zorunda kaldık.
Bugün yeni bir kurtarıcı almak ve şoför çalıştırmak ciddi bir maliyet. Aylık maliyet 150 bin liraya kadar çıkabiliyor. Bizim bunu karşılayacak ekonomik gücümüz yok.
Kumluca içerisinde üyelerimizin aracı arızalandığında kiralama yöntemiyle aracın sanayiye çekilmesine yardımcı oluyoruz. Ancak uzun mesafede sigorta, kasko ve farklı sorumluluklar devreye giriyor.
“PLAKA GELİRLERİ ODALARA YETMİYOR”
– Daha önce plaka gelirleri konusunda ciddi sıkıntılar yaşadığınızı söylemiştiniz. Sorun devam ediyor mu?
Evet, devam ediyor. Biz göreve gelmeden önce plakalardan alınan gelir odanın daha düzenli çalışmasına ve personel maaşlarının zamanında ödenmesine katkı sağlıyordu.
Şimdi plaka gelirleri federasyonun hesabına yatıyor ve daha sonra bize plaka başına çok düşük bir pay geliyor.
Plakalardan odamıza kalan aylık katkı bazen 30 bin, bazen 40–50 bin lira civarında oluyor. Sadece personel maliyetimiz yaklaşık 80 bin lira. Odanın elektrik, su ve diğer bütün giderlerini eklediğinizde aylık maliyetimiz yaklaşık 200–220 bin lirayı buluyor.
Dolayısıyla gelirlerimiz giderlerimizi her zaman karşılamıyor. Ödeyemediğimiz, ödemeleri birkaç ay ertelemek zorunda kaldığımız dönemler olabiliyor.
“PLAKANIN BOYASI DA KARGOSU DA BİZDEN”
– Çözüm olarak ne istiyorsunuz?
Plaka işlemlerinden odalara bırakılan payın artırılmasını istiyoruz. Çünkü plaka buraya geliyor; boyası, kargosu ve diğer giderleri var. Bunların maliyetini biz karşılıyoruz.
Federasyona bu konuda itirazlarımızı ve yazışmalarımızı yaptık. Ancak şu ana kadar istediğimiz sonucu alamadık.
Özellikle bin üyesi olmayan küçük odalar ekonomik olarak çok zorlanıyor. Üyelerimiz de ekonomik sıkıntı içerisinde olduğu için aidatlarını düzenli ödemekte zorlanıyor.
Bu sistem böyle devam ederse ilerleyen süreçte personel maaşlarını dahi ödeyemez hale gelebiliriz.
“ODALARIN AYAKTA KALMASI GEREKİYOR”
– Federasyona çağrınız nedir?
Plaka gelirlerinden odalara bırakılan payın artırılması gerekiyor. Odalar üyelerine hizmet etmek zorunda. Ancak hizmet verecek ekonomik imkânınız kalmazsa bunu nasıl yapacaksınız?
Gelirin önemli kısmı üst kuruluşa giderken odaların ekonomik olarak zor durumda kalması doğru değil. Biz bu konudaki taleplerimizi iletmeye devam ediyoruz.
“MAZOT 100 LİRA, ARAÇ 4 MİLYON LİRA”
– Bugün ulaştırma esnafının en büyük problemi nedir?
En büyük sorun ekonomik şartlar. Bu sadece Kumluca’nın değil, Türkiye genelinde taşımacı esnafının sorunu.
Mazot 100 liraya ulaşmış durumda. Sanayi pahalı, yedek parça pahalı, araç fiyatları çok yüksek. Buna karşılık gelirlerimiz azalıyor.
Kumluca’da toplu taşıma alışkanlığı da çok güçlü değil. İnsanlar kendi aracıyla, motosikletle, bisikletle veya elektrikli bisikletle ulaşımını sağlıyor. Ücretlere zam yaptığınız zaman da bu kez yolcu sayısı düşebiliyor.
Esnaf iki arada kalıyor. Zam yapmazsa maliyetini karşılayamıyor, zam yaptığında müşterisini kaybedebiliyor.
“SERVİS ARAÇLARINDA 15 YAŞ SINIRI 21’E ÇIKARILSIN”
– Servisçi esnafının özellikle üzerinde durduğu araç yaş sınırı problemi var. Talebiniz nedir?
Öğrenci servis araçlarında 15 yaş sınırı var. Biz bunun 21’e çıkarılmasını istiyoruz. 2018 yılından beri bununla ilgili yazılar yazıyoruz, girişimlerde bulunuyoruz.
Bugün yeni bir servis aracının fiyatı yaklaşık 4 milyon liraya ulaşmış durumda. Esnafın bu paraları vererek sürekli araç yenileme şansı yok.
Bu sadece bizim odamızın sorunu değil. Türkiye’nin birçok bölgesindeki servisçi esnafı aynı sorunu yaşıyor.
“ESNAF BIRAKIRSA ÖĞRENCİYİ KİM TAŞIYACAK?”
Araç yaş sınırı 21’e çıkarılmazsa birçok esnafımız işi bırakmak veya aracını satmak zorunda kalabilir.
O zaman öğrencileri kim taşıyacak?
Çocuklarımız yağmurda, soğukta, çamurda kendi imkânlarıyla mı okula gidecek? Bunun ulaşım kadar güvenlik boyutu da var.
Bu nedenle öğrenci servis araçlarında yaş sınırının acilen 21’e çıkarılması gerektiğini düşünüyoruz.
– Bu konuda yeterince girişimde bulunmadığınız yönünde eleştiri gelirse ne söylersiniz?
Kim “Mücadele etmiyorlar” diyorsa gelsin, odamızdaki yazışmalara baksın.
Biz sözle değil, yazıyla hareket ediyoruz. Yazışma kalıcıdır. İlgili kurumlara ve bakanlıklara yıllardır yazıyoruz. Aynı konuda defalarca yazı gönderdik.
Biz üzerimize düşeni yapıyoruz. Ancak bunun Türkiye genelinde alınacak bir kararla çözülmesi gerekiyor.
TAKSİCİLER İKİ YILDIR TOPLANMA MERKEZİ BEKLİYOR
– Kumluca Belediyesi’nden ulaştırma esnafı adına beklentileriniz neler?
Öncelikle yolların düzgün olmasını istiyoruz. Bozuk yolların yapılmasını her zaman dile getiriyoruz.
Bir diğer önemli talebimiz taksici esnafımız için bir toplanma merkezi.
Taksicilerimizi bir merkezde toplayıp ihtiyaç olduğunda diğer duraklara dağıtabileceğimiz bir sistem oluşturmak istiyoruz.
Esnafımız kışın soğukta, yazın sıcakta aracının içerisinde bekliyor. Yaklaşık 25–30 metrekarelik bir alan ve üzerine konulacak küçük bir durak yeterli.
– Yer konusunda belediyeye talebiniz oldu mu?
Oldu. Merkezde Hastane Caddesi, Kule Yolu civarında BİM ile Migros arasındaki bölgede bir yer talep ettik.
Bu talebimiz yaklaşık iki yıldır inceleniyor. Hâlâ bekliyoruz. Belediye Başkanımızı gördüğümüzde de konuyu kendisine hatırlatıyoruz.
KUMLUCA–FİNİKE ARASINDA SERVİS SORUNU
– Servisçi esnafının Kumluca ile Finike arasında yaşadığı bir problemden de bahsediyorsunuz. Nedir bu sorun?
Kumluca iş alanı açısından büyüdü. Özellikle fide işletmelerinde yaklaşık 20 yıldır oturmuş bir servis sistemi var. Her işletmede bu işi yürüten taşımacı arkadaşlarımız bulunuyor.
Ancak son düzenlemelerle Kumluca’daki araçların Finike’den personel alması konusunda sıkıntı yaşanmaya başladı.
Bizim istediğimiz çok basit: Karşılıklı çalışma.
Finike’nin aracı Kumluca’dan yolcu veya personel alabiliyorsa Kumluca’nın aracı da Finike’den alabilmeli.
Bu konuda başvurularımızı yaptık ve yazılarımızı gönderdik.
“ÇÖZÜLMEZSE ESNAF KARŞI KARŞIYA GELEBİLİR”
Yılbaşına kadar bir süre verildi. Ancak yılbaşından sonra da sorun devam ederse esnafların karşı karşıya gelme ihtimali var.
Biz bunu istemiyoruz.
Yaklaşık 27 yıldır bu kurumun içerisindeyim. Taşıma sektörünün nasıl çalıştığını biliyoruz. En doğru çözüm karşılıklı çalışmanın önünü açmaktır.
İnşallah sorun çözülür.
GALERİCİLER SİTESİ NEDEN YAPILAMADI?
– Geçmişte kamuoyunda oldukça tartışılan Galericiler Sitesi projesi vardı. Üç esnaf kuruluşu bir araya gelerek kooperatif kurmuştunuz. Ne oldu o projeye?
Galerici esnafımız derme çatma yerlerde çalışıyordu. Mevzuat değişiklikleri nedeniyle binaların altında bu işlerin yapılması konusunda sorunlar oluştu ve birçok esnafımız ruhsat problemi yaşamaya başladı.
O dönemde bir Galericiler Sitesi oluşturmak için çalışmaya başladık.
AK Parti İlçe Başkanımızla görüştük. O dönem Kaymakamımız Uğur Kolsuz’du. Yer arayışına girdik. Kaymakamımızın araştırmaları sonucunda Beykonak’ta iki parça halinde yaklaşık 45 dönümlük bir Hazine arazisi bulundu.
Milletvekillerimizle görüştüğümüzde bize kooperatif kurmamız ve resmi müracaatımızı yapmamız söylendi.
Esnaf Odası Başkanımız, Esnaf Kefalet Kooperatifi Başkanımız ve biz öncülük ederek kooperatifi kurduk. İlgili kurumlara yazılarımızı yazdık. Orman Bölge Müdürlüğü’ne kadar gidip yer araştırdık.
Sonunda Beykonak’taki araziyi kiralamak için başvurduk.
“49 YILLIĞINA KİRALAYACAKTIK”
– Belediye ile yaşanan tartışma da bu aşamada mı başladı?
Evet. Biz bu yeri 29+20 yıl olmak üzere toplam 49 yıllığına kiralamak için başvurmuştuk.
Yer konusunda dönemin Belediye Başkanı Mustafa Köleoğlu’na da bilgi verdiğimizi düşünüyoruz. Ancak biz kiralama aşamasındayken Kumluca Belediyesi de aynı yer için müracaat etti.
Yerel yönetimlerin önceliği bulunduğu için bizim kiralama talebimiz sonuçlanmadı. Daha sonra o yer TOKİ’ye devredildi.
“MECLİSTEKİ TARTIŞMAMIZIN NEDENİ BUYDU”
– Dönemin Belediye Başkanı Mustafa Köleoğlu ile belediye meclisinde yaşadığınız Yalan Söylüyorsun çıkışı “Size söyledik, söylemediniz” tartışmasının nedeni de bu muydu?
Evet. Tartışmamızın nedeni buydu.
Biz kendisine yerle ilgili bilgi verdiğimizi söyledik. Kendisi ise “Bana bildirmediniz” dedi. Meclisteki tartışmamız bunun üzerine çıktı.
Bizim düşüncemize göre belediyenin aynı yere müracaat etmesinden sonra kiralama sürecimiz sonuçsuz kaldı.
Kooperatifi daha sonra birkaç yıl daha ayakta tutmaya çalıştık. Ancak yer olmadığı için insanları üye yapamadık. Vatandaş “Yeriniz nerede?” diye soruyor. Gösterecek yeriniz olmayınca üye de kaydedemiyorsunuz.
Maliyetleri de sürekli biz karşılamak zorunda kaldık.
Şu anda kooperatif fesih aşamasına geldi.
“KUMLUCA’YA GALERİCİLER SİTESİ YAPILMASI GEREKİYOR”
– Peki bugün galerici esnafının ruhsat problemi devam ederken çözüm nedir?
Çözüm belli. Kumluca’ya bir Galericiler Sitesi yapılması gerekiyor.
Biz geçmişte bunun için çok mücadele ettik. Ancak birlik beraberliği sağlayamadık. İş siyasete döndüğü zaman da sonuç alamadık.
Oysa herkesin bir arada olduğu çok güzel bir alan oluşturulabilirdi.
– Bundan sonra bu işi kim çözebilir?
Burada belediyenin öncülük etmesi gerekiyor.
Belediye uygun bir alan belirleyip müracaatını yapabilir ve esnafın da içerisinde olduğu bir model oluşturabilir. Nasıl yapılacağı, hangi yöntemle esnafa verileceği konuşulur.
Ama bir şekilde bu sorunun çözülmesi gerekiyor.
Galerici esnafının sürekli ruhsat ve yer problemiyle karşı karşıya kalmaması lazım.
“KUMLUCA’NIN EN BÜYÜK SORUNLARINDAN BİRİ OTOPARK”
– Ulaştırma sektörünün temsilcisi olarak Kumluca trafiğini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Özellikle sabah işe gidiş saatlerinde ve okulların giriş-çıkışlarında ciddi trafik yoğunluğu yaşanıyor.
Alternatif yollarımızın yetersiz olması da bunu artırıyor.
Ancak bana göre yol probleminden önce konuşmamız gereken önemli konulardan biri otopark.
Yeni binalar yapılırken mutlaka otopark oluşturulmalı. Araçları sürekli sokağa bırakırsanız yollar ne kadar geniş olursa olsun bir süre sonra yetmez.
Çift sıra parklar oluşuyor ve trafik tıkanıyor.
Belediyenin halkın da kullanabileceği otopark projeleri üretmesi gerekiyor.
“ALTERNATİF YOLLAR AÇILMALI”
Ana yolların genişletilmesi ve alternatif güzergâhların oluşturulması lazım.
Hastane Caddesi ve diğer ana arterlerde trafik akışını rahatlatacak projeler değerlendirilebilir. Transit trafiğin kent merkezindeki yükünü azaltabilecek alt geçit veya üst geçit gibi seçenekler de düşünülebilir.
Bazı yollarımız zaten dar. Geniş kaldırımlar, refüjler ve yol kenarına park edilen araçlar birleştiğinde iki aracın geçişi bile zorlaşıyor.
Kumluca büyüyor. Ulaşım altyapısının da bu büyümeye göre planlanması gerekiyor.
ESNAF ODALARI NEDEN AYRIŞTI?
– Antalya’daki birlik seçimlerinde Batı Antalya’daki esnaf odalarının birlikte hareket etmesi konuşulmuştu. Ancak daha sonra fikir ayrılıkları yaşandı. O süreçte ne oldu?
Ben daha önce mevcut yönetimde disiplin kurulunda görev yapmıştım. Ancak dört yıllık süreçte beklediğimiz hizmetleri göremediğimizi düşündük.
Yeni bir adayla değişim olabileceğini düşündük. Bizim herhangi bir yönetim kurulu üyeliği veya görev talebimiz olmadı. Amacımız esnafımıza daha fazla katkı sağlanmasıydı.
Odalar olarak birlikte hareket etmek istedik. Toplantılar yaptık. Finike’deki odalar ve Kumluca’daki odalarla beraber hareket etme düşüncemiz vardı.
Ancak süreç içerisinde Kumluca Esnaf Odası mevcut başkanı destekleme kararı aldı ve farklı bir yol izledi. Sonrasında da yönetimde yer aldı.
“SELÇUK ÇINAR ABİMİZDİR AMA…”
– Kumluca Esnaf Odası Başkanı Selçuk Çınar ile bu nedenle bir kırgınlığınız var mı?
İster istemez kırgınlıklar olabiliyor.
Selçuk Çınar bizim abimizdir. Biz kendisine her zaman destek verdik. Ancak kendisi bizim yanımızda olmadı.
Sonuçta kendi kararlarını verdiler ve yönetime girdiler. Kendilerine hayırlı olsun. Yapacak bir şey yok.
“KORSAN TAŞIMACILIKLA MÜCADELEMİZ DEVAM EDİYOR”
– Oda olarak diğer hangi konularda çalışma yürütüyorsunuz?
Korsan taşımacılık önemli sorunlarımızdan biri. Korsan taksi ve minibüs taşımacılığının önlenmesi için gerekli müracaatlarımızı ve yazışmalarımızı yapıyoruz.
Servis araçlarımızın sorunları, ihaleler, taksi durakları ve üyelerimizin karşılaştığı diğer konularda da elimizden geldiğince yanlarında olmaya çalışıyoruz.
Bizim görevimiz üyemizin sorununu ilgili yere taşımak. Çözülecek yer bakanlıksa bakanlığa, üst kuruluşsa üst kuruluşa yazacağız.
Biz mücadelemizi yapıyoruz ve bunun belgesi de odamızdaki yazışmalardır.
“YANLIŞ ELEŞTİRİLMELİ, DOĞRU TAKDİR EDİLMELİ”
– Son olarak Batı Antalya Gazetesi’nin bölgedeki yayıncılığını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Batı Antalya Gazetesi’nin çalışmalarını destekliyoruz. Bölgemizde düzenli olarak çıkan ve odamıza da sürekli ulaşan bir gazetemiz.
Basın yayıncılıkta tarafsızlık önemlidir. Yanlışların eleştirilmesi gerektiği gibi yapılan doğru işlerin de takdir edilmesi gerekir.
Siz de bunu en güzel şekilde yapmaya çalışıyorsunuz. Tebrik ediyor, çalışmalarınızda başarılar diliyorum.
