Ankara’dan gelen üst düzey heyet, Kumluca Toptancı Hali’nde üretici ve esnafın taleplerini dinledi. Depo sorunu, kayıt dışılık, ödeme süreleri ve piyasa dengesi gündemin ana başlıkları oldu.
Türkiye’nin örtü altı üretim merkezi Kumluca, önemli bir ziyarete ev sahipliği yaptı. Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürü Adem Başar, beraberindeki heyet ve Türkiye Halciler Federasyonu (TÜRKHAL) Başkanı Yüksel Tavşan ile birlikte Kumluca Toptancı Hali’nde incelemelerde bulundu. Ziyarette Antalya Büyükşehir Belediyesi Hal Genel Müdürü Osman Yılmaz da yer aldı.
ESNAF VE ÜRETİCİ SAHADA DİNLENDİ
Heyet, hal içerisindeki yazıhaneleri tek tek gezerek komisyoncular, tüccarlar ve üreticilerle birebir görüşmeler gerçekleştirdi. Bölge esnafı, özellikle artan maliyetler, depo (ardiye) yetersizliği, Hal Kayıt Sistemi (HKS) uygulamaları ve piyasa dengesizlikleri konusunda yaşadıkları sorunları doğrudan yetkililere aktardı.
TÜRKHAL Başkanı Yüksel Tavşan, sektörün sorunlarının yerinde tespit edilmesinin önemine dikkat çekerek, “Bu tür ziyaretlerde esnafın doğrudan kendini ifade etmesi, çözüm sürecini hızlandırır. Kumluca gibi üretim merkezlerinde bu temaslar büyük önem taşıyor” dedi.
DEPO VE KİRALAMA SORUNU GÜNDEMDE
Kumluca Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneği (KUMSEKDER) Başkanı Rahmi Açıkyürek ise özellikle hal içerisindeki depo yetersizliğine dikkat çekti. Mevcut sistemde birçok tüccarın birden fazla ardiye ihtiyacı olduğunu belirten Açıkyürek, bazı iş yerlerinin atıl durumda kalmasının sektörde verimsizliğe yol açtığını ifade etti.
Açıkyürek, “Bugün Kumluca halinde 126 ardiye var ancak sektör büyüdü. Bir tüccarın bir ardiye ile iş yapması artık mümkün değil. Bazı dükkanlar boş dururken, ihtiyacı olan esnaf yer bulamıyor. Bu durum hem ticareti hem rekabeti olumsuz etkiliyor” diye konuştu.
“RANT DEĞİL, İHTİYAÇ ODAKLI ÇÖZÜM”
Toplantıda en çok tartışılan konulardan biri de depo ve iş yeri kiralamaları oldu. Özellikle bazı ardiyelerin sürekli kiraya verilerek gelir kapısına dönüştürülmesi eleştirilirken, mevsimsel ihtiyaçlar doğrultusunda geçici kullanım taleplerinin de dikkate alınması gerektiği vurgulandı.
Yetkililer, kanunun ruhuna aykırı uygulamalara izin verilmeyeceğini ancak sektörün ihtiyaçları doğrultusunda esnek çözümler üretilebileceğini ifade etti.
KAYIT DIŞILIK VE DENETİM VURGUSU
Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürü Adem Başar, konuşmasında en önemli sorunlardan birinin kayıt dışılık olduğuna dikkat çekti. Hal Kayıt Sistemi’nin (HKS) geliştirilmesi ve farklı veri kaynaklarıyla entegre edilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü belirten Başar, sahadan gelen verilerin bu süreçte kritik rol oynadığını söyledi.
Başar, “Sebze-meyve ticareti çok dinamik ve hassas bir alan. Fiyat dalgalanmaları toplumun tamamını etkiliyor. Bu nedenle hem hal içi hem hal dışı ticaretin daha sıkı şekilde kayıt altına alınması gerekiyor” dedi.
ÖDEME SÜRELERİ VE MARKET İLİŞKİLERİ
Toplantıda üreticinin en çok şikâyet ettiği konuların başında ödeme süreleri geldi. Büyük market zincirleri ve tedarikçiler arasındaki ilişkilerde yaşanan gecikmelere dikkat çeken Başar, mevcut mevzuata göre sebze-meyve ticaretinde ödeme süresinin 30 günü aşamayacağını hatırlattı.
Başar, “Üreticinin parasını zamanında alması, zincirin sağlıklı işlemesi açısından hayati önem taşıyor. Bu konuda gerekli denetimleri artıracağız” ifadelerini kullandı.
“HAL, FİYATIN BELİRLENDİĞİ MERKEZ OLMALI”
Hal sisteminin önemine de değinen Başar, hallerin yalnızca ticaret noktası değil, aynı zamanda piyasa fiyatlarının oluştuğu merkezler olduğunu vurguladı. Ancak değişen ticaret dinamikleri nedeniyle hal dışı ticaretin de arttığını belirten Başar, yeni dönemde bu alanın da daha sıkı denetleneceğini ifade etti.
KUMLUCA’DA BEKLENTİ NET: DÜZEN, DENETİM VE ADALET
Toplantının sonunda söz alan esnaf ve üreticiler, Kumluca halinin Türkiye için stratejik öneme sahip olduğunu hatırlatarak, sorunların çözümü için daha hızlı ve kalıcı adımlar atılmasını istedi.
Kumluca’da üretimin her geçen gün arttığını belirten sektör temsilcileri, mevcut altyapının bu büyümeyi karşılamakta zorlandığını vurgularken, “Bu hal Türkiye’yi besliyor. Buradaki sorun çözülürse, ülke kazanır” mesajını verdi.
