Uzun bir aradan sonra tekrar sizlerle buluşmak ve bu arada iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili bilgi ve edinimlerimi de paylaşmak adına tekrardan yazmaya başladım bana ayrılan köşede.

Malumunuz uzun yıllardır iş kazalarında bilirkişilik görevimi ifa etmekteyim ve maalesef pek çok ölümlü iş kazası dosyasına uzman görüşü olarak rapor tertip ettim. Peki, bir iş kazası süreci nasıl başlıyor, öncesi ve sonrasında neler yapılarak işverene ve çalışana bu zarar en az nasıl etkili olur maddi ve manevi olarak.

Öncelikle iş kazası nedir onunla başlayalım isterseniz. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası 3.Bölümde (Hizmet Akdi veya kendi adına ve hesabına çalışan sigortalıların tabi olduğu kısa vadeli sigortalılar bölümü) Kanunu 13.madde de şu haller iş kazasından sayılmaktadır:

Sigortalının işyerinde bulunduğu sürede ( iş yapıyor olması şart değil )

İşveren tarafından başka bir yerde görevlendirildiği işte

İşveren tarafından işe getirilip götürülmesi esnasında

Emziren annenin süt izni esnasında

meydana gelen ve sigortalıyı hemen yada sonradan bedenen ya da ruhen engelli hale getiren olay iş kazasıdır.

Tanım gayet açık aslında. İş saati esnasında eğer ki çalışan izinli olarak dışarıya çıkmamış ise başına gelen her türlü olay iş kazası olarak değerlendirilmekte.

Peki, bir kazanın iş kazası olarak değerlendirmesinin ilk süreci nerede başlıyor diye soruyorsunuzdur şimdi. Örnekleyerek gidersek konu daha iyi anlaşılacaktır. Bir senaryo yazalım ve buna göre iş kazasının evveli ve ahirini yorumlayalım.

Senaryomuza göre 2 çalışanımız var ve bu çalışanlar merdiven ile bir çalışma yapacaklar. Çalışanın bir tanesinin kişisel zaafı el şakası yapması ve diğer çalışanında gıdıklanma gibi bir hassasiyeti olsun. Şimdi şakacı Ahmet ve gıdıklanan Osman olsun. Osman’ın görevi merdivene çıkıp arızalı lambayı değiştirmek, Ahmet’in ise bu esnada merdiveni tutarak güvenlik önlemi almak. Osman merdivene çıkar ve Ahmet kişisel zaafı olan el şakasını yapar ve Osman kendi gıdıklanma zaafı nedeni ile dengesini kaybeder ve yüksekten düşerek başını sert zemine çarparak yaralanır.112 çağırılır, olay yerine sağlık ekipleri gelir kazazedeyi sağlık kuruluşuna sevk ederler. İlk müdahale acilde yapılır ve sonra uzman hekime gönderilir.

Senaryonun 2.aşamasında Osman’ın tedavisinin devam etmesi ve omuriliğin zarar görmesi sonucu sürekli iş göremez kalması olay dosyasına bakan adli görevlilerin bilirkişi görevlendirip taksir ile yaralama ve ölüme karşılık ceza davası açması durumu ve ailesinin maddi ve manevi tazminat davası açması, sigortanın rücu davası açması ve ile sürdüğünü varsayalım.

Kazadan önce işveren tarafından yapılması gerekenlere baktığımızda

Çalışanın

Sigortalı olması

İşe giriş muayene raporunun olup yaptığı işe elverişlidir raporunun olması

İş Sağlığı ve Güvenliği eğitimi almış olması

İşe başlama oryantasyon eğitiminin işveren yada bölüm şefinden alınmış olması

İş esnasında kullanılacak kişisel koruyucu donanımın verilmiş olması

İşyerinin

Risk analizinin yapılması

Acil eylem planının yapılması

İş Sağlığı ve Güvenliği hizmet alması zorunluluğu var ise İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimi görevlendirmiş, isg-katip sisteminden çalışan sayısına uygun atama yapılmış olması

Ekipmanların güvenli ve sağlam olması

İş kazası süreci 112 Acil çağrı merkezi aranması ile ilgili kolluk birimine de bildirilir ve olay yerine sağlık ekipleri gelirken kolluk birimleri de ihtiyaç durumunda hem olay yerine hem de hastaneye 2 ekip ile kaza yerinin incelenmesi, delillerin karartılmaması için gerekli önlemlerin alınması, şahitlerin ifadelerinin alınması, şüphelilerin yakalamaları ve ilgili nöbetçi savcının gerek duyması halinde iş güvenliği uzmanı ve kazaya sebebiyet veren sebep ile ilgili uzman kişinin görevlendirilerek uzman görüşünün alınarak ceza davası dosyasının oluşturulması şeklinde devam eder.

Bu esnada kazazede Osman’ın tedavi süreci başlar ve sigortalılık vasfına bakılmaksızın tedavi süreci başlar. Yapılan tüm masraflar Sosyal Güvenlik Kurumuna sonradan fatura edilir ve buna istinaden kazazedenin sigortalılık durumu incelenir ve ona göre SGK ilgili sorumlulara rücu davası açarak kendine kesilen faturanın bedelini sorumlukları oranında talep eder.

Osman artık çalışamaz ve geçici iş göremezlik ödeneği işverenin sigortaya çalışanın raporlu olduğu ve işe gelemediği bildirgesini vermesi ile ( uzun süreli durumlarda her 10 günde bildirebilir ) çalışamayan işçiye kayıtlı banka hesabına ya da yoksa PTT vasıtası ile adına sigortalı olduğu prim bedelince günlük ücretinin sağlık tedavisinin nerede yapıldığına ve ek bir maliyeti olup olmadığı da incelenerek ödemesi yapılır.

Evet, görülen o ki çok can sıkıcı bir süreç başlamıştır ve gerek işveren gerek de çalışanların kafası bu konuda oldukça ağrıyacağa benziyor.

Hızla sonuca gelelim ama bu dava süreci 4-5 yıl sürebilmektedir bunu da bilip tutacağınız avukat ile bu sürecin en hızlı bitmesi konucunda karşı taraf ile uzlaşmaya gidin derim. Tabi Ceza ve SGK Rücu da maalesef uzlaşma olmamakta, sadece maddi manevi tazminatlar ve şikâyetçi olma durumları ile ilgili mağdur olan taraf ile yapabilmektesiniz uzlaşma işini.

Tüm iş mahkemelerinde süreç arabulucu ile başlar ve ara bulunamaz ise mahkeme süreci devam eder. Burada işi bitirmeye bakın derim.

Bilirkişi raporu tanzim eder ve ilgili adli birime teslim eder. Savcı gerek duyarsa ceza davasını başlatır ve dava mahkemede görülmeye başlanır. Bilirkişi raporuna taraflar ret edebilir ve tekrar rapor istenebilir. Olay ile ilgili hakim keşif talep ederse gerekli uzman kişilerde görevlendirilip tekrar bir rapor tanzim edilir. Hakim kazaya sebep olan kişiler ile ilgili %’li kusur takdirini yapar ve bu %’ye göre de maddi, manevi tazminat talepleri, iş göremezlik aylığının bedelinin sgk’dan sorumlulara rücu ’su ve ceza mahkemesinin hapis yada idari para cezalarının ödemesi süreci başlar.

Uzun bir konuyu bu kadar kısaltabildim tek yazıda birleştirmek adına. Daha detaylı bilgi edinmek isteyen kıymetli okuyucularım iletişim numaramdan bana ulaşabilir.

Kazasız günler dilerim

Mehmet YILDIRIM

A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

Bilgisayar Mühendisi 
isguzman07@gmail.com

0 532 594 4709

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner34

banner23